دمای رنگ نور و مقدار مناسب آن برای نورپردازی محوطه

دمای رنگ نور و مقدار مناسب آن برای نورپردازی محوطه

تاریخ انتشار: 1400/06/06 - دسته بندی: مقالات
دمای رنگ نور و مقدار مناسب آن برای نورپردازی محوطه

دمای رنگ نور به چه معناست؟

اگر بخواهید به طور خلاصه و به زبان ساده دمای رنگ نور را تعریف کنید می توان گفت: میزان گرمی و سردی یا سفیدی و زردی نور که در بازه ی هزار تا 10 هزار کلوین نشان داده می شود را دمای رنگ نور یا Color Temperature (CT) می گویند و بر عکس آب و هوا، دمای رنگ کم تر (2700) نشان دهنده ی رنگ های گرم زرد و نارنجی است و دمای رنگ بیش تر (6500) نشان دهنده ی رنگ های سردتر مثل آبی و سفید است. دمای رنگ نور یکی از ویژگی های نور است که در نورپردازی داخلی و خارجی، طراحی داخلی و معماری کاربرد زیادی دارد. همان طور که گفته شد واحد اندازه گیری دمای رنگ کلوین (Kelvin) است و مقدار آن به صورت عددی و با حرف K نشان داده می شود. مثلا 1400K

بیش تر تولیدکنندگان لامپ ها، دمای رنگ نور را روی بسته بندی محصول می نویسند که نشان می دهد چقدر این رنگ نور سرد یا گرم یا سفید یا زرد است. حالا وقتی که می گویند دمای رنگ لامپ LED برابر با 3000 کلوین یعنی چه؟ در واقع هرچه دمای رنگ کم تر باشد، نور گرم تر احساس می شود. مثلا دمای رنگ نور شمع برابر با 1700 کلوین است. حالا برعکس هرچه دمای رنگ بیش تر باشد، احساس سردی بیش تری خواهد داشت. هر عددی بیش تر از 3500 کلوین معمولا رنگ سفید سرد درنظر گرفته می شود اما مشکل این جاست که بیش تر تولیدکنندگان چراغ های محوطه و لامپ معمولا تعریف های گوناگونی برای رنگ دما دارند و به همین دلیل برچسب های متفاوتی روی محصولاتشان می زنند. اگر به دنبال لامپی هستید می بینید روی بسته بندی آن نوشته که نور آن سفید نرم، آفتابی یا مهتابی است و اغلب اوقات این تعریف ها گیج کننده است. به همین دلیل اگر با مفهوم دمای کلوین یا رنگ دمای نور آشنا باشید، به راحتی می توانید لامپ مورد نظرتان را در بین محصولات موجود در بازار پیدا کنید و بهترین دمای رنگ نور را برای نورپردازی محوطه ی بیرونی منزلتان انتخاب کنید که علاوه بر دلپذیر بودن باعث ایجاد آسایش بیش تر شود و چشم ها را آزار ندهد.

نمودار طیفی دمای رنگ نور

در این قسمت تعدادی از تعریف های رایج از برچسب هایی که روی لامپ ها خورده است و مقدار دقیق آن ها در بازه ی کلوین را بررسی می کنیم:

  • 2200 کلوین یعنی رنگ سفید خیلی گرم. در واقع عدد 2200 کم ترین عدد در بازه ی نور سفید است. هر عددی کم تر از آن نور زرد محسوب می شود.
  • 2700 کلوین رنگ گرم لامپ سیم پیچ را نشان می دهد. یعنی همان رنگ لامپ سیم پیچی زرد معمولی را به خاطر بیاورید.
  • 3000 کلوین کمی بیش تر از 2700 کلوین است ولی کمی کم تر از آن احساس گرما را می رساند.
  • 3500 کلوین و بالاتر از آن رنگ سرد محسوب می شود و جایی است که وارد بازه ی رنگ های سرد و سفید می شویم.
  • 4000 تا 4500 کلوین سرد تر از نور طبیعی است.
  • 5000 تا 6500 بازه ی نور طبیعی است و آغاز طیف رنگ های بسیار سرد است و دمای بالاتر از 6500 وارد طیف نوری آبی می شود.

دمای رنگ نور یا Color Temperature

مناسب ترین دمای رنگ برای نورپردازی محوطه و فضای سبز چقدر است؟

بعد از آشنایی کلی با مفهوم دمای رنگ و بازه ی آن، به این سوال می رسید که چه دمای رنگی برای نورپردازی محوطه و چراغ  پارکی، چراغ دیواری،  چراغ آویز و  چراغ چمنی مناسب است. در واقع نمی توان گفت که دقیقا چه دمای رنگی برای نورپردازی لنداسکیپ بهترین است ولی دو اصل مهم وجود دارد که باید در نورپردازی محوطه و دمای رنگ در نظر گرفت. اصل اول این است که بیش تر افراد در فضای باز به مقدار نور بسیار کم تری در مقایسه با فضای داخلی خانه نیاز دارند و نکته ی دوم این است که در موقعیت هایی که مقدار نور اولیه کم تری نیاز است، انسان ها نور گرم تر با دمای رنگ پایین تر ترجیح می دهند. رنگ گرم تر همراه با مقدار نور کم حس راحتی بیش تری دارد چون این رنگ های گرم برای چشم راحت ترند و خستگی کم تری نسبت به دمای رنگ های سردتر برای چشم دارند.بنابراین چه هدفتان این باشد که نور مناسبی برای دور هم جمع شدن در کنار آتش داشته تامین کنید یا نیاز محل زندگی تان را به شکل راحت و آرام بخش درآورید، هدف شما به عنوان دیزاینر این است که مقدار نور کم و گرم ایجاد کنید.

زمانی به صورت دقیق به تکنیک های نورپردازی محوطه نگاه می کنید، متوجه خواهید شد که نورپردازی هر قسمت عدد کلوین یا دمای نور متفاوتی دارد. حال از کجا این عددها را پیدا کنید؟ با ما همراه باشید تا در این قسمت به مهم ترین اعداد کلوین برای نورپردازی چهار قسمت مختلف لنداسکیپ و فضای باز بپردازیم.

  1. المان های معماری

برای المان های معماری مثل سنگ های تزیینی، مجسمه، آبنما، آبشار، استخر و ... از نور سفید گرم استفاده کنید. این نور در طیف 2500 تا 2700 کلوین قرار می گیرد. نور سفید گرم به اشیای تزیینی باغ و ساختمان حس گرمی و نزدیکی می دهد و برای ایجاد یک محوطه ی آرام بخش بسیار مناسب است. می توانید از نور گرم تر هم استفاده کنید اما از استفاده از نور سرد برای نورپردازی المان های معماری خودداری نمایید. تحقیقات نشان داده است که نور سرد برای افراد غیر طبیعی به نظر می آید و حتی تا حدی هم ناخوشایند است.

  1.  گیاهان و درختان

بهتر است که گیاهان با نور سفید LED خنثی نورپردازی شوند که در دامنه ی 3000 تا 4000 کلوین قرار دارد. نورپردازی سفید خنثی در هنگام شب گیاهان را طبیعی تر نشان می دهد. در نورپردازی محوطه، تکنیک کاربردی به نام تابش نور ماه وجود دارد که برای نورپردازی درختان به کار می رود. در این تکنیک، یک چراغ بالای درخت نصب می شود و نور آن از لا به لای برگ های درخت مثل ماه از بالا به پایین می تابد. البته نیازی نیست که خود این چراغ از بالای درخت پیدا باشد. برای نورپردازی نور ماه به نور با درجه کلوین 4000 نیاز است. نورهای سردتر از سفید خنثی تم آبی رنگ دارند و به همین دلیل باید فقط در گیاهانی که به طور طبیعی برگ یا گل آبی رنگ دارند استفاده شوند.

  1. نورهای امنیتی

هرچه عدد کلوین بیش تر باشد، نور درخشان تر است. به همین دلیل نور سفید سرد در دامنه ی 4600 تا 6500 کلوین اغلب برای موارد امنیتی استفاده می شود. البته می توانید نورهای نزدیک به 4600 را برای روشن کردن مسیر و چراغ های دیواری هم استفاده کنید و نورهای نزدیک به 6500 کلوین هم برای چراغ های اسپات لایت یا نورنقطه ای مناسبند.

  1. محل مهمانی و دور هم جمع شدن

و آخرین نکته این که برای فضای بیرونی که محل تفریح یا استراحت شما در شب محسوب می شود، از نورهای خیلی گرم با درجه کلوین حدود 2000 استفاده کنید. این نور پرتوی قرمزرنگ آرام بخشی دارد که شبیه نور آتش است و برای چشم خسته کننده نیست. از این نور می توانید در قسمت تراس، آشپزخانه روباز و هرجایی که شب ها دور هم جمع می شوید، استفاده کنید.

دمای رنگ نور مناسب در فضای مهمانی و صرف غذا و محوطه ی باز

خلاصه

Color Temperature یا دمای رنگ نور یکی از ویژگی های کاربردی نور است که در علم نورپردازی داخلی و خارجی، ساختمان سازی، طراحی محوطه، طراحی چیدمان و معماری کاربرد دارد. واحد اندازه گیری دمای رنگ کلوین (Kelvin) است و مقدار آن به صورت عددی و با حرف K نشان داده می شود. در این مقاله به مفهوم دمای رنگ و مهم ترین اعداد کلوین برای نورپردازی قسمت های مختلف لنداسکیپ و فضای باز پرداختیم و دمای رنگ مناسب برای چهار قسمت مهم از فضای باز محوطه را بررسی کردیم.

گردآورنده و نویسنده: بهناز مهدوی