۵ نکته برای نورپردازی آبنما و سازه‌های آبی

۵ نکته برای نورپردازی آبنما و سازه‌های آبی

تاریخ انتشار: 1400/05/09 - دسته بندی: مقالات
۵ نکته برای نورپردازی آبنما و سازه‌های آبی

مقدمه

در طراحی فضای سبز و محوطه، سازه‌‌های آبی یکی از المان‌های جذاب در حیاط‌های خانه‌های ویلایی و روف‌گاردن‌ها به حساب می‌آیند و کاربرد زیادی دارند. سازه‌های آبی شامل هر وسیله‌ی تزیینی می‌شوند که با آب در تماسند مثل آبشار، فواره‌ و انواع آبنما، استخر، برکه، دریاچه‌ و حتی نهرهای کوچکی که لابه لای گیاهان و درختان باغ طراحی می‌شوند، بخشی از سازه‌های آبی هر محوطه‌ی باز به شمار می‌روند. از نظر بیش‌تر مالکان و سازندگان ساختمان‌ و طراحان فضای سبز، سازه‌های آبی محوطه از باارزش‌ترین المان‌های فضای بازند بنابراین بودجه‌ی بیش‌تری را برای نورپردازی‌ این سازه‌ها اختصاص می‌دهند. اگر دوست دارید در مورد نورپردازی محوطه‌ی استخر بدانید، این مقاله را مطالعه نمایید. 

سازندگان بناها اغلب اوقات از سازه‌های آبی در نقاطی استفاده می‌کنند که مقدار آلودگی صوتی بالاست مثل حیاط‌‌هایی که نزدیک خیابان‌های شلوغ یا پارک‌ است تا بتوانند صدای گوش‌نواز جریان آب را تا حدی جایگزین صداهای مزاحم کنند. دلیل دیگر انتخاب سازه‌های آبی برای محوطه‌ی باز ویلا و ساختمان‌ها، جذابیت بصری آن است که به شکل‌های گوناگون و خلاقانه‌ای مثل آبشار یا فواره‌های زیبا و توسط جریان آب ایجاد می‌شود. در هر حالت، نورپردازی سازه‌های آبی بسیار اهمیت دارد و در طول شب و بعد از غروب آفتاب به زیبایی و جذابیت باغ و محوطه‌ی باز منزل‌تان کمک شایانی خواهد کرد.

این ۵ نکته‌ی اساسی در نورپردازی آبنما و سازه‌های آبی را به خاطر داشته باشید:

نورپردازی سازه‌های آبی و آبنماها از پیچیده‌ترین انواع نورپردازی محوطه و فضای باز محسوب می‌شوند و لازم است قبل از وارد شدن به این‌ کار، چند نکته‌ی مهم را در نظر بگیرید مثلا مقدار شفافیت آب، جنس سازه‌ها و آبنماها و جایی که می‌خواهید سیم‌کشی و جعبه‌ تقسیم را پنهان کنید. همین‌ها به کلی فکر و برنامه‌ریزی قبلی نیاز دارد. اگر سازنده‌ی و نصاب آبنما و سازه‌های آبی هستید و به افزایش آگاهی‌تان علاقه دارید یا اگر خودتان می‌خواهید جلوه‌ی خاصی به باغ و فضای باز ویلایتان بدهید، این مقاله و نکات زیر را دنبال کنید تا با مهم‌ترین اصول نورپردازی آبنما و سازه‌های آبی آشنا شوید.

نورپردازی فواره و سازه‌های آبی در باغ

۱. احساس ایجاد کنید.

خلاصه بگوییم:‌ نورپردازی صحیح، سازه‌ی آبی را دگرگون می‌کند. در واقع هدف شما از نورپردازی باید ایجاد احساس آرامش باشد و نورپردازی به شکلی صورت گیرد که بعد از غروب آفتاب هم بتوان از آن لذت ببرید.

در هنگام طراحی نورپردازی سازه‌های آبی دقت کنید که سیم‌کشی‌ها در جای تاریک قرار بگیرند تا افراد متوجه آن نشوند. بهترین کار این است که در هنگام ساخت آب‌نما و فواره ها و سایر سازه‌ها، در محل حضور داشته‌ باشید تا از همان ابتدا تاسیسات سیم‌کشی را طوری طراحی کنید که تا حد ممکن پنهان باشند.

هم‌چنین نیازی نیست که همه‌ی نورها از داخل آب و استخر بتابند تا جذاب و چشم‌گیر باشند. می‌توانید از نورپردازی از پشت آبشار یا از چراغ‌های (wash light) برای روشن کردن کل آبشار استفاده کنید. یادتان باشد به کارگیری چراغ‌های بیرون از آب، هم هزینه‌ی کم‌تر و هم ماندگاری بیش‌تری دارد.

نکته‌ی دیگر این است که نور چراغ‌ها نباید به اندازه یا در زاویه‌ای باشد که چشم‌های بینندگان را خیره کند. این کار ممکن است باعث ایجاد خطر و افتادن رهگذران در آب یا اطراف استخر شود.

۲. از نور کافی استفاده کنید.

یکی از رایج‌ترین اشتباهاتی که طراحان نورپردازی محوطه می‌کنند، استفاده‌ی ناکافی از نور است. باید دقت کنید که آب از شدت نور کم می‌کند و اگر فقط از نورهای داخل آب استفاده کنید، مجبورید از مقدار نور بیش‌تری بهتره بگیرید. متاسفانه نسبت دقیقی وجود ندارد که مقدار نور از دست رفته در آب را محاسبه کنید اما به طور تقریبی باید لامپی را انتخاب کنید که برابر با نصف یا یک سوم نور بیش‌تر از مقدار مورد نظرتان داشته باشد و همانٓور که گفتیم عوامل دیگری مثل عمق آب، میزان شفافیت آن و جنس موادی که می‌خواهید به آن نور بتابانید روی این نسبت موثر هستند. مثلا سنگ سیاه نور را جذب می‌کند ولی سنگ‌های رنگ روشن آن را بازتاب می‌دهند.

نورپردازی آبنما و سازه‌های آبی

۳. کسب تجربه کنید.

یکی از بهترین راه‌های رسیدن به نتیجه‌ی دلخواه در نورپردازی سازه‌های آبی، آزمون و خطا و بازی با تجهیزات نورپردازی است. شما نمی‌توانید رفتار آب با نور را پیش‌بینی کنید پس لازم است که وقت کافی بگذارید و شکل‌های مختلف نورپردازی را امتحان کنید تا بهترین حالت را به دست آورید. مثلا در هنگام نورپردازی آبشار اگر می‌خواهید جریان آب را نشان دهید، بهتر است محل برخورد آب با سطح زمین را در زمان ریختن آب نورپردازی کنید تا نور چراغ، حباب‌های ایجاد شده روی سطح آب را نشان دهد.

در نورپردازی محوطه‌ی باز، نورپردازی مجسمه و سازه‌های غیرآبی آسان‌تر است اما نورپردازی سازه‌های آبی دشوار است چون آب نور را خم می‌کند و نمی‌توانیم رفتار آب با نور را به طور دقیق پیش‌بینی کنیم. به همین دلیل صحیح ترین نوع نورپردازی سازه‌های آبی فقط با تمرین و کسب تجربه به دست می آید.

یشنهاد ما این است که نصب دائمی سازه‌های آبی را تا زمانی که نورپردازی آن‌ها را در شب بررسی نکرده‌اید، به تعویق بیندازید. درواقع تنظیمات نهایی بسیار مهمند و طراحان کم‌ تجربه هیچ گاه کار خودشان را در شب‌هنگام بررسی نمی‌کنند.

نورپردازی آبنما و سازه‌های آبی

۴. در هنگام طراحی نورپردازی، موجودات زنده‌ی داخل آب را درنظر بگیرید.

اگر قصد دارید که در دریاچه‌ی باغ یا ویلایتان از موجودات زنده‌ی آبزی یا دوزیست مثل ماهی و مرغابی هم بهره بگیرید،‌ بهتر است در هنگام نورپردازی هم این نکته را درنظر داشته باشید تا محیط زندگی آبزیان هم سالم و استاندارد باشد. مثلا گوشه‌ای از دریاچه را کاملا تاریک نگه‌دارید تا محل امنی برای ماهی‌ها شود.

یادتان باشد که نورپردازی در محیط‌های کوچک آبی مثل دریاچه‌های کوچک ممکن است باعث بالارفتن دمای آب شده و برای دسته‌ای از ماهی‌ها تحمل تغییر دمای زیاد امکان‌پذیر نیست. هم‌چنین بهتر است از چراغ های مسی یا روی برای داخل آب استفاده نکنید چون این فلزها برای ماهی‌ها سمی خواهد بود و بهتر است از چراغ‌های استیل (فولاد) یا از جنس مواد پلی‌کربنات استفاده کنید. برای آشنایی بیشتر با فلزات پرکاربرد در پوشش و بدنه‌ی چراغ‌های محوطه این مقاله  را مطالعه کنید. 

۵. تعمیر و نگه‌داری از سیستم نورپردازی‌‌تان را فراموش نکنید.

اگر نصاب چراغ هستید، به مشتریان‌تان روش نظافت و نگه‌داری از چراغ‌های نصب‌شده در سازه‌های آبی آموزش دهید و به آن‌ها بگویید که ممکن است گیاهان به مرور زمان اطراف چراغ‌ها رشد کنند و روی چراغ‌ها را بپوشانند. هم‌چنین ممکن است روی چراغ‌ها را لجن بگیرد و لنز چراغ‌ها در اثر رسوب کلسیم و املاح آب تار شوند. هم‌چنین کابل‌ و سیم‌ها ممکن است توسط حیوانات جویده شوند. در واقع هیچ تجهیزات روشنایی در بازار وجود ندارد که اصلا نیاز به نگه‌داری نداشته باشد و لازم است همه‌ی چراغ‌های محوطه هر سه تا شش ماه یک بار تمیز شده و از نظر سالم بودن و درست کارکردن بررسی شوند تا اگر نیاز به تعمیر یا تعویض قطعات دارند، به سرعت انجام گیرد. 

در سال‌های اخیر، بسیاری از طراحان نورپردازی محوطه و فضای سبز رو به استفاده از چراغ‌های LED آوردند که این نکته‌ی بسیار مثبتی است. شاید قیمت کنونی چراغ‌های LED از چراغ‌های قدیمی‌تر گران‌تر باشد اما لامپ‌های LED در درازمدت ماندگاری بالاتری دارند و با مصرف کم‌تر و عمر بیش‌تر، کاملا به صرفه هستند.

خلاصه

سازه‌های آبی مثل آبشار، دریاچه، برکه و فواره از المان‌های مهم طراحی محوطه‌ی باز در ویلاها و باغ‌ها هستند. چه فواره‌ی سه تایی داشته باشید، چه آبشار سنگی، اگر در هنگام شب به آن نور مناسب را نتابانید، چیزی از زیبایی‌اش و جاذبه‌ی جادویی‌اش دیده نمی‌شود. نورپردازی فواره ها و سازه‌های آبی هم دانش و مهارت خاص خود را می‌طلبد و صرفا نمی‌توان با نصب چند لامپ جذابیت این سازه‌های آبی را در تاریکی به نمایش گذاشت. در این مقاله ۵ نکته از مهم‌ترین ترفندهای نورپردازی سازه‌های آبی را با شما در میان گذاشتیم و به نکاتی اشاره کردیم که در هنگام نصب سازه‌های آبی باید در نظر بگیرید تا جذاب‌ترین و ماندگارترین المان‌های آبی را در باغ‌تان داشته باشید.

گردآورنده و نویسنده: بهناز مهدوی